ENGDu học mở ra một thế giới mới – cơ hội học hỏi, trải nghiệm, trưởng thành. Nhưng song song với đó, nhiều học sinh quốc tế lại mang theo một “người bạn đồng hành” không mời: áp lực học tập. Khi kỳ vọng quá lớn, thành tích được so sánh công khai và nỗi sợ thất bại len lỏi trong từng bài kiểm tra, nhiều bạn trẻ dần đánh mất niềm vui học tập và rơi vào vòng xoáy mang tên “hội chứng hoàn hảo”.
Áp lực học tập – “người bạn đồng hành” không mời
Với phần lớn học sinh quốc tế, du học là giấc mơ lớn nhưng cũng là thử thách không nhỏ. Đằng sau những bức ảnh đẹp về cuộc sống ở trời Âu hay những bản điểm GPA ấn tượng là những đêm dài học bài đến kiệt sức, là những buổi sáng bắt đầu với cảm giác lo âu vì sợ “tụt lại phía sau”. Áp lực học tập không chỉ đến từ trường lớp, mà còn đến từ chính bản thân – khi học sinh tự đặt ra những tiêu chuẩn cao đến mức không thể đạt nổi, buộc mình phải hoàn hảo trong mọi khía cạnh.
Trong môi trường quốc tế, nơi mà thành tích, điểm số hay thành công cá nhân thường được nhắc đến như thước đo giá trị, cảm giác “không đủ giỏi” trở nên phổ biến. Và khi sự so sánh trở thành một thói quen, nhiều học sinh dần bị cuốn vào một vòng luẩn quẩn của căng thẳng, lo âu và tự nghi ngờ bản thân. Đó cũng là lúc “hội chứng hoàn hảo” bắt đầu xuất hiện – âm thầm nhưng đầy sức nặng.
Hội chứng hoàn hảo – Khi nỗ lực biến thành gánh nặng
“Hội chứng hoàn hảo” (perfectionism) không chỉ đơn giản là mong muốn làm tốt hơn. Nó là cảm giác chưa bao giờ thấy đủ, là nỗi sợ bị đánh giá, là sự thôi thúc phải luôn đứng đầu – dù điều đó khiến bản thân kiệt sức. Nhiều học sinh mang tâm lý này thường tự so sánh mình với người khác, cảm thấy tội lỗi chỉ vì mắc một lỗi nhỏ, hoặc trì hoãn công việc vì sợ rằng kết quả cuối cùng sẽ không hoàn hảo.
Trong bối cảnh du học, hội chứng này càng rõ rệt. Học sinh phải đáp ứng kỳ vọng từ gia đình và xã hội, đồng thời phải thích nghi với môi trường học thuật khắt khe. Áp lực kép ấy khiến việc học không còn là hành trình khám phá tri thức, mà trở thành cuộc đua không hồi kết. “Sự hoàn hảo” – thay vì là động lực – lại biến thành gánh nặng khiến tinh thần dần mỏi mệt.
Khi sức khỏe tinh thần bị đe dọa
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng hội chứng hoàn hảo có mối liên hệ chặt chẽ với trầm cảm, lo âu, rối loạn giấc ngủ và kiệt sức học đường. Một số học sinh tuy sở hữu bảng điểm xuất sắc, nhưng lại luôn cảm thấy trống rỗng, không còn tìm thấy niềm vui trong học tập hay cuộc sống. Việc chạy theo hình ảnh “học sinh hoàn hảo” khiến họ đánh mất sự tự tin, giảm khả năng sáng tạo và khó thích nghi trước những thay đổi – những yếu tố thiết yếu để phát triển bền vững trong một thế giới luôn biến động.
Khi “phải giỏi hơn” trở thành kim chỉ nam, học sinh dễ quên mất lý do thật sự khiến mình bắt đầu: niềm yêu thích học hỏi, ước mơ khám phá và mong muốn đóng góp. Đó là lúc áp lực không còn là động lực, mà trở thành xiềng xích.
Học cách vượt qua – không cần hoàn hảo để thành công
Điều quan trọng không phải là loại bỏ áp lực, mà là học cách sống chung với nó một cách lành mạnh. Hành trình vượt qua hội chứng hoàn hảo bắt đầu từ việc chấp nhận rằng: mình không cần phải hoàn hảo để xứng đáng được yêu thương, được công nhận hay được thành công.
Học sinh cần học cách nhìn thất bại như một phần của quá trình học tập. Một bài kiểm tra điểm thấp, một lần phỏng vấn trượt – đó không phải dấu chấm hết, mà là cơ hội để học hỏi và trưởng thành. Khi thay đổi góc nhìn, nỗ lực sẽ trở nên quan trọng hơn kết quả tuyệt đối.
Cũng cần học cách đặt giới hạn cho bản thân. Một kế hoạch học tập thực tế, thời gian nghỉ ngơi hợp lý và việc biết nói “không” với sự cầu toàn sẽ giúp tâm trí được hồi phục. Và quan trọng hơn cả, hãy tìm kiếm sự đồng hành – từ bạn bè, gia đình, mentor hay chuyên gia tâm lý. Sự chia sẻ kịp thời có thể giúp học sinh nhận ra rằng mình không đơn độc trong hành trình này.
Thành công không cần phải hoàn hảo
Du học là hành trình dài – nơi giá trị thật sự không nằm ở việc bạn đạt bao nhiêu điểm hay giành được bao nhiêu học bổng, mà ở việc bạn đã học được gì từ những trải nghiệm ấy. Sự trưởng thành không đến từ việc không mắc lỗi, mà đến từ khả năng đứng dậy, học hỏi và tiếp tục bước đi.
“Hội chứng hoàn hảo” có thể khiến nhiều học sinh quốc tế tự giam mình trong chiếc lồng vô hình, nhưng chỉ cần thay đổi cách nhìn nhận, học cách tự yêu thương và chấp nhận bản thân, hành trình ấy sẽ trở nên nhẹ nhàng và ý nghĩa hơn rất nhiều.
Tại Mentors14, chúng tôi luôn tin rằng thành công bền vững bắt đầu từ một tâm trí khỏe mạnh. Bên cạnh việc đồng hành trong học thuật và hồ sơ du học, Mentors14 còn giúp học sinh xây dựng tư duy tích cực, quản lý áp lực và phát triển bản lĩnh nội tâm – để mỗi bước đi trên hành trình du học đều là một bước trưởng thành vững vàng hơn.
Đọc phiên bản tiếng Anh tại đây.